Van een onzer redacteuren

Door een schaarste op de aardgas-markt, stijgen de kosten voor gas wereldwijd tot historische hoogten. Ook Nederlandse burgers zijn naar verwachting honderden euro’s per jaar meer kwijt om hun huis warm te stoken. Ondanks deze gespannen situatie weigeren de Europese beleidsbepalers in Brussel om via de onlangs opgeleverde Nord Stream 2 pijplijn Russisch gas te laten stromen. 

Nord Stream

De Amerikaanse regering in Washington hamert er al jaren op dat de Europese Unie in haar energievoorziening minder afhankelijk van Russisch gas moet worden, zodat de machthebbers in het Kremlin van Moskou de EU minder gemakkelijk kunnen manipuleren. Hoewel die claim ongegrond is, omdat de gaslevering uit Rusland sinds de Tweede Wereldoorlog altijd stabiel en betrouwbaar is gebleken, zit er wel een Oekraïense kink in de kabel. Een belangrijk deel van het Russische gas dat naar Europa wordt vervoerd, stroomt namelijk door dat land.

Toen de machthebbers in Kiev in het verleden illegaal gas voor eigen gebruik aftapten en de rekening daarvoor niet betaalden, dreigde Rusland de gaskraan dicht te draaien, en dus ook de stroom naar West-Europa. Om die onzekerheid in de toekomst te voorkomen heeft Duitsland samen met het Russische Gazprom het Nord Stream project ontwikkeld.

De 1200 kilometer lange pijplijn verdwijnt bij de Russische kust in de zee, loopt over de bodem van de Baltische zee en komt pas bij de Noordzee in Duitsland weer aan wal waardoor alle tussengelegen landen vakkundig worden omzeild. Het project werd in 2011 opgeleverd waarna er in 2019 werd begonnen met de aanleg van een tweede pijplijn waarmee de capaciteit werd verdubbeld. 

Tekst gaat verder onder afbeelding.

Freedom gas

Sinds die tijd oefent Washington grote druk uit op Brussel om minder Russisch gas af te nemen. Een woordvoerder van de Amerikaanse overheid verklaarde: “we oppose the Nord Stream 2 project … [it] would undermine Europe’s overall energy security and stability. It would provide Russia [with] another tool to pressure European countries”. 

President Donald Trump noemde het zelfs asociaal en totaal ongepast dat de Amerikanen via de NAVO voor ‘de Europese verdediging tegen de Russen’ betaalden, terwijl de EU gas van Poetin kocht: “Germany will become totally dependent on Russian energy if it does not immediately change course”. (In 2020 importeerde de VS overigens met meer dan een half miljoen vaten per dag zelf een recordhoeveelheid aan Russische olie, maar dit ter zijde.) 

Grootafnemer Duitsland en de Europese Unie zijn de afgelopen jaren onder Amerikaanse druk gezet om de tweede pijplijn niet in gebruik te nemen en in plaats daarvan het veel duurdere Amerikaanse ‘freedom gas’ te kopen. De regering in Washington stuurde in januari 2019 zelfs dreigbrieven naar Duitse bedrijven die bij Nord Stream 2 betrokken waren waarin ze waarschuwde voor “a significant risk of sanctions” als ze zich niet onmiddellijk uit het project terugtrokken

Kleur bekennen

Hoewel de pijplijn in september 2021 werd opgeleverd, en de gasprijzen de lucht in schieten, laat de goedkeuring voor de ingebruikname daarvan op zich wachten. Volgens de regels van de EU mogen de leverancier van het gas en de eigenaar van de pijplijn namelijk niet dezelfde zijn. Dit Russische bedrijf Gazprom heeft zich op 5 oktober officieel tegen de notie verzet dat het aan die specifieke Europese regel zou moeten voldoen. De Russische president Vladimir Poetin probeert aan dat administratieve getreuzel een einde te maken met de belofte om extra Russisch aardgas te leveren zodra de nieuwe pijplijn in gebruik genomen kan worden.

Omdat de Russische toevoer momenteel op verre van maximale capaciteit opereert, lijkt Poetin de huidige schaarste daarmee in te zetten om de Europese Unie kleur te laten bekennen. Het feit dat Brussel al jarenlang volgzaam de Amerikaanse anti-Rusland politiek volgt, terwijl Europa afhankelijk is van Rusland om niet van kou te vernikkelen, draagt volgens de permanente Russische afgevaardigde voor de EU Vladimir Chizov bij aan de patstelling: “change adversary to partner and things get resolved easier … when the EU finds enough political will to do this, they will know where to find us”. 

Het immer treuzelende dagelijks bestuur van de EU in Brussel moet tonen dat het geopolitieke spel niet belangrijker is dan betaalbare verwarming deze winter voor zijn EU-burgers. Die uitkomst zult u persoonlijk merken in uw portemonnee.