De Nederlandse stichting Vluchteling geeft hulp aan honderden migranten die illegaal de Poolse grens vanuit Wit Rusland zijn overgestoken. De nood is hoog, zo wordt gesteld.

In een paar weken tijd zijn namelijk naar schatting zo’n zevenduizend bewoners uit verschillende landen in het Midden-Oosten naar de hoofdstad van Wit-Rusland, Minsk gevlogen. De Wit-Russische president Alexander Lukashenko gebruikt ze in zijn strijd tegen de economische sancties die de Europese Unie tegen hem heeft ingesteld na mensenrechtenschendingen. Aangekomen krijgen de reizigers hulp van veiligheidstroepen om illegaal de met prikkeldraad afgezette grens met Polen en de Baltische staten over te steken. 

Migratie veroordelen of niet?

President van de Europese Commissie, Ursula von der Leyen, noemt de migrantenstroom een ‘’hybride aanval’’ die als doel heeft om de EU te destabiliseren. Ook spreekt ze haar steun uit voor de EU-lidstaten die aan Wit-Rusland grenzen en de migrantenstroom weigeren door te laten.

Het idee dat de migrantenstroom veroordeeld moet worden als een aanval op de EU, kan echter niet op veel enthousiasme rekenen in de Tweede Kamer. Half november werd een brief van de buitenlandcommissies van zeventien Europese parlementen aan Von der Leyen en Navo-secretaris Stoltenberg niet ondersteund door de kamer, omdat D66 en de linksere partijen niet te streng willen zijn inzake het asielrecht. Kamerlid Kati Piri (PVDA) verklaarde deze tegenstem door erop te wijzen dat de brief voorstelde om de ‘bestaande juridische orde’ aan te passen aan situaties waarin illegale migratie als wapen kan worden gebruikt. ‘Als we deze situatie aan het Belarussische grensgebied met Polen en Litouwen een uitzondering maken, gooien we het hele vluchtelingenverdrag in de prullenbak,’ aldus Piri. Met andere woorden: er mag niet getornd worden aan het recht van mensen om asiel te vragen in EU-lidstaten, zelfs al worden ze als politiek drukmiddel ingezet door vijandige buurlanden.

Tineke Ceelen

Voor de Nederlandse Stichting Vluchteling zou een uitbreiding van activiteiten naar Polen nieuwe mogelijkheden tot fondsenwerving bieden, zeker nu die crisis daar in de schijnwerpers van de media staat. Tineke Ceelen, sinds 2003 directeur van Stichting Vluchteling, zwierf langs de Poolse oostgrens en twitterde over de slechte weersomstandigheden en de gevaren die vluchtelingen lopen in het bosrijke grensgebied. Niet de veroorzaker van alle ellende, Wit-Rusland, krijgt er van langs, maar slachtoffer Polen. Het land zou hardvochtig zijn en de ogen sluiten voor het menselijk leed aan de eigen grens. Polen zou automatische sms’jes sturen naar alle mobieltjes in de grenszone, waarin vluchtelingen in het Engels vermaand worden terug te keren naar Wit-Rusland. Verder vindt Ceelen dat de Poolse militairen en politieagenten met onder andere de inzet van traangas erg intimiderend te werk gaan.

Geen herhaling van 2015 

De Poolse standvastigheid is echter het enige wat Europa behoed voor een herhaling van de vluchtelingencrisis van 2015 toen honderdduizenden via Griekenland Europa binnenstroomden. Dat er ditmaal relatief veel vrouwen en kinderen te zien zijn heeft vooral te maken met de rode loper die Wit-Rusland uit heeft gerold. De migranten was beloofd dat ze op een veilige en eenvoudige wijze Duitsland konden bereiken, zonder duizenden kilometers te hoeven lopen of gevaarlijke overtochten op zee te hoeven maken. 

Jaarinkomen

Veel migranten hebben er bijna een Irakees jaarinkomen uitgegeven om in een tentje aan de Poolse grens te overnachten in een geïmproviseerd kampement. Dat de migranten nu arm en hulpbehoevend zijn, is vooral het gevolg van hun eigen keuzes. Irak stuurt deze week vliegtuigen om asielzoekers die afhaken terug te halen. Wat direct de vraag oproept wat de reden was om überhaupt huis en haard te verlaten. In ieder geval liep hun leven in Irak geen gevaar, de belangrijkste reden om in de EU asiel aan te vragen. 

Links geklaag

Het linkse onderbuikgevoel wijst de verantwoordelijkheid voor de ellende echter graag naar ons, Europeanen. Een veelgehoord argument is dat economische migranten toegelaten moeten worden, omdat ze in hun eigen land geen perspectief hebben op een betere toekomst. De vraag wordt echter zelden gesteld of die migranten, en hun thuislanden, niet veel beter af zouden zijn als ze een jaarinkomen investeren in een nuttige opleiding of een onderneming. 

Aanzuigende werking

De terechte vrees voor een ‘’aanzuigende werking’’ van een ruimhartig asielbeleid wordt steevast afgedaan als een extreemrechtse illusie, maar dit jaar kwamen er tot en met september in Nederland al 21.780 asielzoekers en na-reizigers bij. Het Centraal Orgaan opvang asielzoekers, dat bijna 28.000 euro per asielzoeker per jaar uitgeeft, zit permanent te springen om meer opvanglocaties. De asielaanvragers komen op de een of andere manier vooral terecht in kleine plattelandsgemeentes waar heel weinig mensen Groen Links of D66 stemmen. Naïef links asielbeleid -dat aan alle kanten rammelt- wordt zo afgewenteld op de mensen die er niet voor kiezen.