16 november jl. was de dag dat Hongarije en Polen hun veto uitspraken over de EU-meerjarenbegroting. Hiermee riepen zij een halt toe aan het corona-noodfonds. Al snel schreeuwden fans van de EU moord en brand, EU-parlementariër Sophie in ‘t Veld reageerde als een stier op de bekende rode lap. Het vingerwijzen is begonnen en de linkse media / links-liberaal Nederland vindt dat Orban een ‘bom’ onder het akkoord heeft gelegd. Hoe eerlijk is deze mening?

Er was toch in juli al een akkoord bereikt tussen de EU-landen? Dat klopt, en het zou kunnen dat Nederland hierdoor 100 miljard inlegt. Het corona-noodfonds alleen kost Nederland 22,7 miljard. Na het akkoord heeft de EU echter de condities eenzijdig aangepast. Dat is de spelregels veranderen tijdens de wedstrijd. In de volksmond heet dit valsspelen. Juist hierdoor legt dus niet Hongarije de bom onder het akkoord maar is het de EU zelf!

De aanpassing die de EU er nog door wilde drukken, had betrekking op de rechtsorde: de EU aanvaardt de rechtsstatelijkheid van Hongarije en Polen niet en wil deze landen de duimschroeven aandraaien: ‘Je doet wat wij zeggen, anders geen geld.’ Kortom, chantage.

Chantage is altijd ongeoorloofd en nooit terecht. Ook in dit geval niet. Zeker als je bedenkt dat de democratische rechtsstaat in Hongarije in tegenstelling tot de onze wél een gekozen burgemeester kent; ook is er een referendum mogelijk. Juridisch gezien kan Nederland beter eerst de balk uit het eigen oog halen, neem de beschamende inbreng van ministers in het Wildersproces, alvorens het de Hongaarse splinter kapittelt.

De reactie van minister-president Rutte tijdens het vragenuurtje van 17 november, ‘afbreuk aan de democratische rechtsstaat’, op de opmerking van Geert Wilders dat Rutte meer op Orban zou moeten lijken, was dan ook onjuist. Dat gold ook voor wat Rutte zei over de persvrijheid in Hongarije. Hoe kan een minister-president zoiets met droge ogen over andere landen beweren terwijl in Nederland 60 procent van alle kranten in bezit is van één Belgische familie? En was het niet Youtuber Flavio van onderzoeksweblog blckbx.tv die op intimiderende wijze bezocht is door de politie omdat hij een vlog had gemaakt over mensen met kritiek op de coronamaatregelen? Hoezo persvrijheid.

Verder had Rutte ook nog kritiek op de beperkingen voor kleine politieke partijen in Hongarije. Zijn onwetendheid is pijnlijk. Juist op dit moment zien we naast de partij van Orban (Fidesz) bijna alle andere Hongaarse politieke partijen (behalve Mi Hazánk) samenklieken, van extreemrechts tot extreemlinks, met maar één agenda, het omverhalen van de Fideszpartij. Dat is een nadeel van een democratie gebouwd op een partijenstelsel.

Laat nu juist een meerpartijenstelsel een voorwaarde zijn geweest voor toetreding tot de EU. Je zou verwachten dat de Hongaarse oppositie een reprimande kreeg. Geen wonder dat Orban dan zelf actie onderneemt. Het zou VVD en D66 hebben gesierd als zij hun ALDE-partner Momentum (initiatiefnemer van het samenklieken) zouden royeren uit de Renew Europe-fractie, de voortzetting van ALDE.

Maar het moest nog gekker worden. Op 17 november riep D66-Kamerlid Sjoerd Sjoerdsma tijdens het programma ‘Spraakmakers’ op NPO Radio 1 het CDA en andere EPP-leden op afstand te nemen van Fidesz (ook EPP-lid). Ongepaste buitenlandse inmenging, maar voorstelbaar vanuit het partijbelang. Als namelijk de EPP afstand zou doen van Fidesz, pleegde de fractie politieke zelfmoord. Fidesz brengt dertien zetels mee naar de EPP-groep. Afstand doen daarvan heeft als aannemelijk gevolg dat er een politieke crisis ontstaat binnen de EPP, wat er ongetwijfeld toe zal leiden dat ALDE (waar VVD en D66 lid van zijn) de EPP voorbij schiet. De natte droom van In ’t Veld zou uitkomen. De socialen zouden het met de (links)liberalen voor het zeggen krijgen in de EU. Macht!

Om met de woorden van Geert Wilders te eindigen: ‘Had onze premier Rutte maar half de ballen van Orban.’