Bijna een jaar geleden werd president Trump definitief vrijgesproken van iedere vorm van heimelijke verstandhouding – het zogenaamde ‘collusion’ – met Rusland. Vanaf het moment dat Trump president werd, is dit hem ten laste gelegd door zeer vijandige media. Op geen enkel moment is definitief bewijs geleverd, maar dat deed niets af aan de volle overtuiging waarmee media, van links tot rechts, meededen in de veroordeling van Trump voor een misdaad die nooit gepleegd is. De vrijspraak was zoete wraak voor een president die altijd heeft volgehouden slachtoffer te zijn van een lastercampagne.

In Nederland neigen we achter de trends in de VS aan te lopen. Het mag even duren, maar culturele fenomenen vinden na verloop van tijd dan ook vaak hier hun weg. Zembla trok de Amerikaanse mode van twee jaar geleden maar wat graag aan met hun rapportage over de vermeende samenwerking van Thierry Baudet met de vermaledijde Russen.

Verdachtmakingen

De rapportage is – niet zonder reden, zoals straks zal blijken – wat omfloerst in de precieze verdachtmakingen en kleedt het geheel in met omineuze foto’s en dreigende muziek, maar er is wel een trend te ontwaren; Baudet zou gecompromitteerd (“kompromat”) zijn door de Russen, geld van ze aannemen en naar hun pijpen dansen.

Wat is het bewijs?

Daar schuilt hem het probleem, en dat moeten ze ongetwijfeld gevoeld hebben bij de redactie van Zembla; er is namelijk geen bewijs. Waar we naar kijken is een reeks opgetrommelde ‘experts’ die met serieus gezicht allerlei gemeenplaatsen over Russische spionage-technieken delen, andere politieke partijen en personen die al onder invloed van de Russen zouden staan – en derhalve de insinuatie dat dat bij FVD dus ook het geval moet zijn – fragmenten van politici in de Tweede Kamer die zich druk maken over de positie van Baudet ten opzichte van de NAVO en de insinuatie dat Baudet in de zak van de Russen zou zitten omdat hij geld nodig zou hebben.

Nergens, maar dan ook nergens is concreet bewijsmateriaal gepresenteerd, waarmee de aantijgingen hard gemaakt hadden kunnen worden. Het boterzachte verhaal laat zien dat de makers gewerkt hebben met een rotsvaste overtuiging en daar hun ‘bewijsmateriaal’ bij hebben gezocht. Er is overduidelijk geen sprake geweest van het zoeken naar hoe het echt zit. De vooringenomen rapportage van Zembla is opgezet met als doel het beschadigen van Thierry Baudet en FVD.

“Ik zal iedereen meenemen in mijn val”

Het meest opvallende aan de uitzending was de aanwezigheid van Henk Otten, voormalig penningmeester van FVD, die geroyeerd is vanwege gesjoemel met geld van de partij. Op gezette momenten liet hij aan de kijker weten Baudet altijd te hebben willen behoeden voor de invloed van de Russen. “Ik heb hem de hele tijd gewaarschuwd”, zo bezweert hij telkenmale het kijkende publiek. Hij zet zijn woorden kracht bij door schaamteloos zijn Whatsapp-archief met privé-berichten te delen met de journalist. Je vraagt je af wat iemand bezielt om zijn eigen reputatie nog verder door het slijk te halen.

De appjes die Otten naar buiten brengt, laten steevast hetzelfde soort berichten zien, die van een groep mensen die samen een hoop lol hebben en continu grapjes maken over de vermeende boot met geld van Poetin. Denk hierbij aan het soort humor dat op een platform als GeenStijl gebezigd wordt. Het is werkelijk niet te bevatten dat dit soort berichten serieus genomen wordt.

Realpolitik

Maar hoe zit dat dan, waar rook is, is vuur, toch?

Belangen worden niet zelden gedeeld door groepen, zelfs door groepen die op andere thema’s lijnrecht tegenover elkaar staan. Baudet heeft er nooit een geheim van gemaakt de natiestaat voorop te stellen. In zijn fundamentele werk De aanval op de natiestaat werkt hij gedegen uit waarom de natiestaat de meest geschikte staatsvorm is en waarom supranationale organen die rol niet over kunnen nemen. Daarmee staat hij lijnrecht tegenover een orgaan als de EU, alsook de uitbreiding daarvan en een verregaande centralisering van macht naar dat orgaan.

Rusland heeft een negatief belang bij de toetreding van Oekraïne tot de EU. Het land beschouwt Oekraïne als stevig in haar invloedssfeer. De expansie van de EU, en in het kielzog de NAVO, naar het oosten heeft Rusland altijd als een bedreiging beschouwd. Natuurlijk probeert Rusland een stokje te steken voor de toetreding van Oekraïne tot de EU.

Op dit enkele thema hadden Rusland en Baudet (en GeenStijl en Jan Roos en Kornilov) een gedeeld belang. Derhalve werkten zij op dit dossier samen. Zo doen politici dat, zo is het altijd geweest en zo zal het altijd gaan.

Vandaag de dag

Vooruitspoelend naar vandaag zien we dat die gelegenheidsalliantie allang achter ons ligt. De ambassadeur van de Verenigde Staten, Pete Hoekstra, is een graag geziene gast bij Baudet. Notabene op het partijcongres van FVD vorig jaar, kreeg de ambassadeur de ruimte om de FVD-achterban te overtuigen van het belang dat Nederland meer geld aan Defensie uitgeeft. Baudet bekrachtigt zijn woorden door aan te geven dat de NAVO-norm van 2% gehaald moet worden, verwijzend naar de verplichting van lidstaten om 2% van hun nationaal inkomen aan Defensie te besteden.

Op de website laten de standpunten van FVD op het gebied van defensie en geostrategie weinig aan de verbeelding over. Ook hier wordt bekrachtigd dat de 2%-norm van de NAVO moet worden gehandhaafd en dat een sterke defensie cruciaal is voor het landsbelang. Op het gebied van geostrategie wil FVD dat ons land vooral een eigen koers vaart, niemands knecht is en de allianties kiest die onze belangen dienen, niet die van meesters in het buitenland.

Ideeën ontwikkelen

Waar komt dan die ogenschijnlijke tegenstelling vandaan? Enerzijds vermeende steun aan de Russen en het uit de NAVO willen stappen en anderzijds juist pleiten voor het vasthouden aan de 2% Defensie-norm en de warme band met de ambassadeur van de Verenigde Staten.

Het antwoord daarop is dat die tegenstelling er niet is.

De vermeende tegenstrijdigheid is namelijk goed te verklaren. Baudet is een agressief, open en gepassioneerd denker. Dit doet hij door provocatieve ideeën af te schieten op mensen in zijn omgeving en ze te dwingen stelling te nemen. In die polemiek en op die wijze verkent hij zijn eigen ideeën en creëert hij de positie waar hij uiteindelijk staat. Hij schrikt niet terug voor de controverse, neemt soms een tegengestelde mening in, juist om te prikkelen en groepsconformiteit te doorbreken en hij censureert zichzelf op voorhand niet. Het is een effectieve manier om gedachtegoed te ontwikkelen door alle kanten van een probleem grondig te leren kennen.

Als je dat proces decontextualiseert, bijvoorbeeld door appjes daarvan te laten zien aan journalisten, dan leidt dat per definitie tot een beeld dat niet klopt. En juist dat beeld, dat op geen enkele manier iets vertelt over de ware positie van Baudet, wordt op een podium en uitvergroot in het felle licht gezet. Daarmee creëert men die ogenschijnlijke tegenstelling, die er in werkelijkheid niet is.

‘Collusion’ in ons kikkerlandje

De vooringenomenheid van Zembla, de wraaklust van Otten en de ongefundeerde overtuigingen van vermeende Rusland-experts zijn in een onzalig huwelijk verbonden met elkaar. Het resultaat is een rapportage waar de honden geen brood van lusten. Een hit-piece, met maar één doel; Baudet besmeuren als marionet van Rusland. Ieder weldenkend mens zou deze rapportage moeten zien voor wat het is. Je kunt wachten op het moment dat de onzin wordt ontmaskerd, net als bij Trump.