Niets was zo fijn als het beeld uit mijn jeugd dat ‘de Russen slecht waren en de Amerikanen goed’. Het was simpel en duidelijk. Wij leefden in de vorige eeuw in het vrije Westen dankzij een gewapend naoorlogs vredespact waarbij aan beide zijden nucleaire raketten opgesteld stonden. De dreiging van war games altijd daar en dat namen we op de koop toe. Als ‘s nachts per ongeluk het luchtalarm op de LTS-school in Barneveld afging was mijn eerste gedachte dat de SS-20 raketten op ons neerdaalden. Maar al snel begreep ik dat het luchtalarm bij de LTS-school ook af kon gaan als daar ingebroken werd. Generaal Patton was mijn held en Duitsers waren in al deze films zoals The Longest Day en A Bridge Too Far een verslagen vijand die dan wel weer goede auto’s kon bouwen en bier brouwen tot kunst verheven had.

Na de Glasnost eind jaren tachtig van de vorige eeuw brak mijn wereldbeeld open. Ik kwam tot inzicht dat Duitsers zeer vriendelijk waren en kreeg in de jaren daarna contacten met Russen, Polen, Hongaren, Tsjechen, enzovoorts. Het vijandsbeeld ten tijde van voor de Glasnost dat de Amerikanen in films en media hadden neergezet, klopte niet.

Bovendien werd mijn beeldvorming veranderd door gepubliceerde archieven van verschillende overheden die voor het publiek beschikbaar kwamen.

Ik kwam na het lezen van al die documenten, het zien van documentaires enzovoorts tot de conclusie dat de Amerikanen meer oorlogen gevoerd hebben dan menig ander land of wereldrijk en meer mensen omgebracht hebben onder het mom de democratie te beschermen dan welk land dan ook ooit in de geschiedenis gedaan had. Ik durf zelfs voorzichtig het woord genocide te gebruiken. De militaire macht van de Amerikanen met zo’n 800 militaire bases overal ter wereld, die allemaal samenhangen met het beschermen van oliebronnen en de oliepijpleidingen, is immens. Hoort dat bij de democratie beschermen? Daarnaast is de voorsprong van Amerika door superieure, haast buitenaardse, technologische voorsprong door bedrijven als Amazon, Google en IBM nog steeds groot ten opzichte van Europa. Wij leven in het Europese Westen steeds meer in ‘een filiaal’ van Amerika.  Had ik al die decennia onderdeel uitgemaakt van een bubbel genaamd ‘Het Westen’, geïnspireerd door Amerikaans gedachtegoed? Dat besef is steeds meer gegroeid.

Mark Kleiter, Den Bosch