China heeft ‘1984’ bijna klaar. Big Brother is overal en desinformatie en vrees zijn het nieuwe normaal.

Een NRC-artikel van 23 mei betreft het Wuhan Institute of Virology laboratorium, gericht op onderzoek naar coronavirussen in vleermuizen.

Uit het artikel blijkt dat dit laboratorium 10 km van de markt afligt waar het virus zou zijn ontstaan. Twee Nederlandse virologen, met banden met het lab, achten het hoogst onwaarschijnlijk dat het virus daarvandaan komt, maar zijn zij wel onafhankelijk? Een bio-veiligheidsexpert uit de VS ziet zo’n ontsnapping wel als mogelijkheid. Het werk aan vleermuizenvirussen wordt uitgevoerd in een lab met slechts ‘bescherming level 2’. Dat is bedoeld voor werken met ‘niet al te gevaarlijke ziektekiemen’ en heeft een aanzienlijk risico van ongelukjes.

Er is een paar kilometer zuidelijker ook een lab met beschermingsniveau 4. Dat is echt veilig. De leider van het vleermuizenonderzoek, mevrouw Shi, was in januari zeer bezorgd. Daarna ‘ontdekte’ zij dat het niet een van haar vleermuizen was en publiceerde: “Ik, Shi Zhengli, garandeer met mijn leven: het heeft niets met het lab te maken.” De waarde hiervan lijkt mij verwaarloosbaar. Wat kon zij anders zeggen? Dat zij twijfelde of dat het wel uit het lab kwam? Dan waren zij en haar familie waarschijnlijk lang op vakantie gestuurd naar West-China. China wil tot nu toe niet meewerken aan enig onderzoek, maar pas als alles voorbij is. Als het een ‘ontsnapt’ virus is, geeft dat voldoende tijd om alle sporen uit te wissen. Interessant is dat Shi in 2015 experimenten uitvoerde waarbij coronavirussen zo werden veranderd dat ze mensen konden besmetten.

De BBC doet verslag van oogarts Li Wenliang: de 33 jaar oude klokkenluider die eind 2019 alarm sloeg over Corona. Dat viel niet in goede aarde, werd lang ontkend en hij werd door de autoriteiten verguisd. Op 7 februari overleed hij aan Corona. In heel Nederland stierven slechts 3 van de ruim 1 miljoen mensen tussen de 30 en 35 jaar oud aan Corona. Heel toevallig en een boodschap aan klokkenluiders.

Een ander NRC-artikel betreft het opstarten van een fabriek in Wuhan. Een relaas over een politiestaat. Alles is anoniem en geheim. Iedereen wordt doorlopend getest en ingesloten. Sommigen mogen in het weekend naar huis. Ouders zijn al 4 maanden niet bezocht. Het klinkt weinig vrolijk en drukkend, maar het is een baan. Officieel is de werkloosheid 6%, maar officieus wordt het op 20% geschat.

Modern 1984

Bij China denk ik aan 1984 van George Orwell. Geschreven als waarschuwing tegen totalitaire regimes, zoals Hitlers’ Nazi-Duitsland en Stalins’ Rusland, beschrijft het de superstaat Oceania, waar ‘de Partij’ de scepter zwaait en met de Thought Police individualiteit en onafhankelijk denken vervolgt. De leider is Big Brother, die alles van iedereen weet, maar waarvan het niet zeker is dat hij bestaat. Lijkt dit op China?

Drie jaar geleden begon China met ‘face recognition’ bij stoplichten. Een jaar geleden waren er 200 miljoen camera’s. Die leggen vast wie er geld uitgeeft in winkels, maakt Identity Theft moeilijk, voorkomt geweldsdelicten, betrapt slapende studenten tijdens de les en noteert het als iemand fout oversteekt. Van vrijwel alle 1.400.000.000 Chinezen is het gezicht opgeslagen. Hierdoor weet de overheid vrijwel alles van iedereen.

Corona + app

De Corona epidemie gaf de autoriteiten de kans dit af te ronden met hun ‘App’. Nu hebben ze ook iedereen onder controle. Om een kantoor, restaurant, park of winkel in te gaan of met het OV te reizen moet je laten zien wat je status is op de ‘App’. Met groen ben je OK, met geel moet je thuisblijven en met rood word je gedwongen tot quarantaine. Dat dit de verspreiding van het virus belemmert lijkt dat slechts bijvangst. Als de overheid je niet mag, dan kunnen ze je rood maken. Hoe de kleur wordt bepaald is geheim. In veel ‘interviews’ zeggen Chinezen dat ze het helemaal eens zijn met ‘de kleine inbreuk op de privacy’. Het is naïef dat te geloven in dit onderdrukkend land. Dr. Ryan, die in de WHO de strijd tegen Corona leidt, vindt de App essentieel. De WHO verdedigt elk Chinees beleid. Het is de moeite waard Arjan Lubach hierover te zien op YouTube.

Waar China staat en heen gaat lijkt duidelijk. Het verbaast me dat doorgaans kritische columnisten China als nieuwe leiders zien die alles veel beter doen dan de VS.

Trump is een ramp, maar in de VS kan iedereen ten minste zijn bevindingen publiceren. Ik verbind mij liever met de VS dan met een land dat verrassend veel overeenkomsten heeft met ‘Oceania’, waar Hong Kong nu hardhandig wordt ingelijfd en dissidenten in Oeigoeren-kampen mogen bijscholen.

Laten we proberen onafhankelijker van China te worden. En onze privacy te koesteren. Google, Facebook en Amazon weten al te veel van ons.

Gelukkig is ‘de App’ in Nederland, ondanks de geestdrift van Hugo de Jonge, op sterven na dood.


Dit en veel andere zaken bespreekt Chris Hooijkaas in zijn boek Denk Na.


Wilt u reageren?
Dat kan op Facebook of Twitter.